Sint-janskruid en antidepressiva gaan niet samen. Combineer ze niet zonder overleg met je huisarts of apotheker. Samen kunnen ze een zeldzame maar gevaarlijke reactie geven: het serotoninesyndroom.
Sint-janskruid (hypericum) is een plant. Je koopt het als tablet, capsule, druppels of thee bij de drogist of apotheek. Veel mensen zien het als iets onschuldigs, omdat het “natuurlijk” is. Maar het werkt in je lichaam als een geneesmiddel. En het botst met opvallend veel andere medicijnen.
Je leest hier eerst welke wisselwerkingen er zijn en voor wie het niet geschikt is. Daarna wat onderzoek laat zien en wat de huisartsenrichtlijn ervan vindt. Sint-janskruid is geen behandeling van een depressie. Heb je sombere klachten, ga dan eerst naar je huisarts.
In het kort
- Sint-janskruid combineren met antidepressiva wordt afgeraden: kans op het serotoninesyndroom.
- Het maakt veel medicijnen zwakker: de pil, bloedverdunners, hartmedicijnen, hiv-middelen en sommige kankermedicijnen.
- Niet gebruiken bij zwangerschap, borstvoeding en onder de 18 jaar.
- Onderzoek laat bij lichte tot matige depressie effect zien, maar de studies hebben beperkingen. De NHG-Standaard raadt het af.
- Vertel altijd aan je huisarts en apotheek dat je het gebruikt. Stop nooit zelf met antidepressiva.

Mag je sint-janskruid combineren met antidepressiva?
Nee, niet op eigen houtje. De NHG-Standaard Depressie, de richtlijn voor huisartsen, noemt sint-janskruid bij de middelen die je niet combineert met een SSRI (de meest gebruikte soort antidepressiva) of een ander antidepressivum dat op serotonine werkt. De reden is het serotoninesyndroom. Dat is zeldzaam, maar kan levensgevaarlijk zijn.
Ook de productinformatie van het geregistreerde sint-janskruidmiddel in Nederland zegt dit. Gelijktijdig gebruik met SSRI’s zoals paroxetine en sertraline wordt afgeraden vanwege het serotoninesyndroom.
Wat is het serotoninesyndroom?
Serotonine is een stof in je hersenen. Antidepressiva zoals SSRI’s en SNRI’s verhogen de hoeveelheid serotonine. Sint-janskruid doet waarschijnlijk iets vergelijkbaars. Krijgt je lichaam te veel serotonine, dan kun je klachten krijgen. De NHG-Standaard noemt onder meer: verwardheid, onrust, hoge koorts, trillen, spiertrekkingen en toevallen. In ernstige gevallen kan iemand in coma raken.
Krijg je zulke klachten na het combineren van middelen? Bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost.
Ook niet met tramadol en triptanen
Niet alleen antidepressiva werken op serotonine. De NHG-Standaard noemt ook de pijnstiller tramadol als middel dat je niet combineert met serotonerge middelen, en zet sint-janskruid in datzelfde rijtje. Triptanen (migrainemedicijnen) werken ook op serotonine. In de productinformatie van sint-janskruid staat bovendien dat het de werking van triptanen kan verminderen. Gebruik je een van deze middelen? Overleg dan eerst met je apotheker.
Welke medicijnen worden zwakker door sint-janskruid?
Dit is het tweede, minder bekende probleem. Sint-janskruid zet in je lever een “opruimsysteem” harder aan. Dat systeem heet CYP3A4. Daarnaast activeert het een eiwit (P-glycoproteïne) dat medicijnen sneller je lichaam uit werkt. Het gevolg: veel medicijnen worden sneller afgebroken. Er blijft minder van over in je bloed. Ze werken dan minder goed, soms zo weinig dat het gevaarlijk wordt.
Bijwerkingencentrum Lareb kreeg hier tientallen meldingen over. Bij de pil ging het vaak om doorbraakbloedingen. Lareb vond vooral de meldingen over antidepressiva en antipsychotica ernstig: onrust, angst, depressie en zelfs psychose. In 2020 telde Lareb zeventig meldingen over sint-janskruid. De klachten begonnen vaak al binnen enkele weken na de start.
| Medicijngroep | Voorbeelden | Wat de wisselwerking doet |
|---|---|---|
| Antidepressiva die op serotonine werken (SSRI’s, SNRI’s, sommige TCA’s) | paroxetine, sertraline, venlafaxine, amitriptyline | Kans op serotoninesyndroom. Van amitriptyline en nortriptyline kan de werking ook afnemen. |
| Anticonceptiepil | de pil (orale anticonceptie) | Minder bescherming tegen zwangerschap. Doorbraakbloedingen en enkele ongewenste zwangerschappen gemeld. |
| Bloedverdunners | acenocoumarol, fenprocoumon, rivaroxaban | Bloed wordt minder goed verdund. Grotere kans op een stolsel. Bij rivaroxaban raadt de productinformatie de combinatie af. |
| Afweeronderdrukkers (na transplantatie) | ciclosporine, tacrolimus | Spiegels dalen. Er zijn afstotingen van een donororgaan beschreven. |
| Hiv-middelen | indinavir, efavirenz, nevirapine | Werking neemt af. Het virus wordt dan minder goed geremd. |
| Hartmedicijnen | digoxine | Spiegel in het bloed daalt. Het middel werkt minder goed. |
| Kankermedicijnen | imatinib, irinotecan | Werking neemt af. Combinatie wordt afgeraden. |
| Middelen tegen epilepsie | carbamazepine, fenytoïne, fenobarbital | Spiegels kunnen dalen. Meer kans op een aanval. |
| Pijnstillers en migrainemiddelen | tramadol, triptanen | Werken ook op serotonine. Van triptanen kan de werking afnemen. |
| Overige | simvastatine, theofylline, midazolam | Werking neemt af. |
Deze tabel is niet compleet. Gebruik je een medicijn, ook een middel zonder recept? Vraag dan eerst je apotheker of sint-janskruid daarbij kan. Dat adviseert Apotheek.nl ook.
Stop niet zomaar en wissel niet zelf
Twee dingen zijn belangrijk. Ten eerste: stop nooit zelf met je antidepressivum om over te stappen op sint-janskruid. Antidepressiva bouw je af in stappen, samen met je arts. Doe je dat niet, dan krijg je kans op stopklachten en op terugkeer van de depressie. Thuisarts.nl legt uit hoe afbouwen werkt. Lees ook ons overzicht van antidepressiva.
Ten tweede: het effect van sint-janskruid op je lever verdwijnt niet meteen als je stopt. Je medicijnspiegels kunnen daarna weer stijgen. Vertel het dus ook aan je arts als je ermee stopt, zeker bij bloedverdunners of middelen na een transplantatie.
Voor wie is sint-janskruid niet geschikt?
- Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Er zijn geen gegevens over de veiligheid. De productinformatie raadt gebruik af. Apotheek.nl zegt: geef geen borstvoeding tijdens gebruik.
- Kinderen en jongeren onder de 18 jaar. Werking en veiligheid zijn niet onderzocht.
- Iedereen die medicijnen gebruikt. Lareb en het RIVM adviseren: gebruik geen sint-janskruid in combinatie met geneesmiddelen. Dat geldt ook voor sint-janskruidthee.
- Mensen met een ernstige depressie. In onderzoek werkte sint-janskruid bij ernstige depressie minder goed dan antidepressiva. Een ernstige depressie hoort bij de huisarts of de ggz, niet bij de drogist.
- Mensen met een gevoelige huid. Sint-janskruid maakt je huid gevoeliger voor zon.
Andere bijwerkingen volgens Apotheek.nl: misselijkheid, diarree, droge mond, duizeligheid, onrust, verwardheid en moeheid.
Wat laat onderzoek zien?
Het bekendste overzicht is een Cochrane-overzicht uit 2008 (Linde en collega’s). Cochrane is een onafhankelijke organisatie die onderzoek samenvat. De onderzoekers bekeken 29 studies met in totaal 5.489 mensen met een depressie. In die studies deed sint-janskruid het beter dan een nepmiddel (placebo). Vergeleken met gewone antidepressiva, zoals SSRI’s, zagen de onderzoekers een vergelijkbaar effect. Mensen stopten minder vaak vanwege bijwerkingen.
Dat klinkt gunstig. Maar er zijn belangrijke kanttekeningen:
- De resultaten van de studies liepen sterk uiteen.
- Studies uit Duitstalige landen vonden veel grotere effecten dan studies uit andere landen. Dat maakt de uitkomst lastig te duiden.
- Kleine studies vonden grotere effecten dan grote studies.
- De studies gebruikten verschillende extracten. Het resultaat van het ene product zegt weinig over een ander product.
- De studies duurden kort, meestal vier tot twaalf weken. Over langer gebruik is weinig bekend.
Het onderzoek ging vooral over lichte tot matige depressie. Bij ernstige depressie was sint-janskruid minder effectief dan antidepressiva, zo vat de NHG-Standaard de literatuur samen.
Wat zegt de Nederlandse richtlijn?
De NHG-Standaard Depressie raadt het actief voorschrijven van sint-janskruid af. De huisartsen noemen drie redenen: het is onduidelijk welke hoeveelheid werkt en hoe lang, de samenstelling verschilt per product, en er zijn veel wisselwerkingen. Thuisarts.nl is nog duidelijker. Op de pagina over antidepressiva staat sint-janskruid in het rijtje “gebruik deze middelen niet”.
De Nederlandse behandeling van een depressie begint niet met een pil. Eerst komen uitleg, dagstructuur en een korte psychologische behandeling. Pas als dat onvoldoende helpt, of bij een ernstige depressie, komen psychotherapie of antidepressiva in beeld. Lees meer over alle behandelopties bij depressie.
Hoeveel werd er in onderzoek gebruikt?
Dit is geen advies, alleen een beschrijving van het onderzoek. In een overzichtsartikel uit 2020 staat dat in veel studies ongeveer 900 milligram extract per dag werd gebruikt, verdeeld over drie keer. Geregistreerde producten in Europa lopen uiteen van ongeveer 180 tot 1.800 milligram extract per dag. Het geregistreerde middel in Nederland bevat volgens de productinformatie 66 milligram extract per tablet, twee keer per dag. Je ziet: de verschillen zijn enorm. Daarom kun je geen hoeveelheid uit een studie zomaar vertalen naar een potje uit de winkel.
Niet elk product is hetzelfde
Sint-janskruid bevat minstens tien werkzame stoffen. Twee daarvan zijn bekend: hypericine en hyperforine. Veel producten zijn alleen afgestemd op de hoeveelheid hypericine. Maar vooral hyperforine veroorzaakt de wisselwerkingen met medicijnen. Uit onderzoek blijkt dat de mate waarin de lever wordt aangezet, samenhangt met de hoeveelheid hyperforine in het product.
Het RIVM concludeerde in 2021 dat de samenstelling van kruidenpreparaten met sint-janskruid sterk verschilt. Vaak is onbekend wat er precies in zit. Dat maakt de risico’s moeilijk in te schatten. In 2021 besloot de minister daarom een waarschuwingstekst op deze producten wettelijk verplicht te stellen.
In Nederland zijn er twee soorten producten. Enkele middelen zijn geregistreerd als geneesmiddel. Die koop je zonder recept bij de apotheek, met een officiële bijsluiter. Daarnaast zijn er kruidensupplementen en thee bij de drogist en in andere winkels. De meeste meldingen bij Lareb gingen over de supplementen. Beide soorten kunnen bijwerkingen en wisselwerkingen geven.
Een supplement is nooit een behandeling van een depressie. Hooguit is het een aanvulling naast de zorg van je huisarts of een therapeut. Op onze hoofdpagina over supplementen bij depressie lees je wat onderzoek zegt over andere middelen, zoals omega-3 en vitamine D.
Veelgestelde vragen
Mag ik sint-janskruid gebruiken naast een lage dosis antidepressiva?
Nee, ook dan niet zonder overleg. De richtlijn maakt geen uitzondering voor lage doseringen. Bespreek het met je huisarts of apotheker.
Kan ik sint-janskruid gebruiken terwijl ik mijn antidepressiva afbouw?
Doe dit alleen als je arts het goed vindt. Tijdens het afbouwen zit er nog antidepressivum in je bloed. Bij sommige middelen duurt dat weken. Je arts weet wanneer het veilig is.
Is sint-janskruidthee ook een probleem?
Ja, ook thee kan wisselwerkingen geven. Het RIVM adviseert uit voorzorg om geen sint-janskruid te gebruiken naast geneesmiddelen, ook niet als thee. Hoeveel werkzame stof er in thee zit, verschilt sterk.
Moet ik mijn apotheek vertellen dat ik sint-janskruid gebruik?
Ja, altijd. De apotheek controleert of je medicijnen veilig samengaan. Dat kan alleen als zij weten wat je gebruikt, ook de middelen zonder recept. Vertel het ook aan je huisarts en aan een specialist.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je langer dan twee weken somber bent, nergens meer zin in hebt of je dagelijkse dingen niet meer goed kunt doen. Een depressietest kan je helpen om je klachten op een rij te zetten. De test is geen diagnose. Je huisarts kan dat wel vaststellen en samen met jou een passende behandeling kiezen.
Neem direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost als je na het combineren van sint-janskruid met medicijnen klachten krijgt zoals hoge koorts, verwardheid, onrust, trillen of spiertrekkingen. Dat kunnen tekenen zijn van het serotoninesyndroom.
Gebruik je al sint-janskruid naast medicijnen? Stop niet in paniek, maar bel je apotheek of huisarts. Lees ook hulp bij depressie in Nederland of begin bij wat is depressie.
Denk je aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Bel 113 of gratis 0800-0113 (24 uur per dag), of chat via 113.nl. Praat erover met je huisarts.
Bronnen
- Sint-janskruid – Apotheek.nl (KNMP), 2025
- Ik wil misschien medicijnen tegen depressie gaan slikken – Thuisarts.nl, 2026
- Ik wil stoppen met mijn medicijnen tegen depressie – Thuisarts.nl
- NHG-Standaard Depressie (noot over sint-janskruid en serotonerge middelen) – NHG
- Gebruik Sint Janskruid niet in combinatie met andere geneesmiddelen – Lareb, 2018
- Risico’s bij gebruik van producten met Sint-Janskruid – Lareb, 2020
- Verplichte waarschuwing bij Sint-janskruid – Lareb, 2021
- Samenvatting van de productkenmerken, geregistreerd sint-janskruidmiddel (RVG 104186) – CBG Geneesmiddeleninformatiebank
- Interacties tussen kruiden en geneesmiddelen: Sint Janskruid – RIVM, 2015
- Risk assessment of herbal preparations containing St John’s wort – RIVM, 2021
- St John’s wort for major depression (Linde, Berner, Kriston) – Cochrane, 2008
- St John’s wort for major depression, samenvatting – PubMed, 2008
- Clinical relevance of St. John’s wort drug interactions revisited (Nicolussi e.a.) – British Journal of Pharmacology, 2020
- Productinformatie rivaroxaban, rubriek 4.5 – EMA

