Helpt magnesium bij slapen en somberheid? Dit zegt onderzoek

Titel "Helpt magnesium bij slapen en somberheid? Dit zegt onderzoek" op een blauw vlak met de eenvoudige vorm van een capsule

Magnesium bij slaap en stemming: veel mensen slikken het in de hoop beter te slapen of zich minder somber te voelen. Het korte antwoord: het bewijs daarvoor is zwak, en een magnesiumsupplement is geen behandeling van een depressie of van slaapproblemen.

Er zijn wel een paar kleine onderzoeken. Daarin zagen de onderzoekers soms een verbetering. Maar de onderzoeken waren klein, kort en vaak van lage kwaliteit. Geen enkele Nederlandse richtlijn beveelt magnesium aan bij depressie of slecht slapen.

Magnesium is bovendien niet voor iedereen zonder risico. Daarom lees je hier eerst voor wie het niet zomaar geschikt is. Daarna lees je wat onderzoek wél en niet laat zien.

Heb je sombere klachten of slaap je al weken slecht? Ga dan eerst naar je huisarts. Een supplement kan hooguit een aanvulling zijn naast hulp van je huisarts of een behandeling.

In het kort

  • Een magnesiumsupplement is geen behandeling van depressie of slapeloosheid.
  • Het bewijs bij stemming en slaap komt uit kleine onderzoeken van lage kwaliteit.
  • Risico’s: diarree bij hoge doses, wisselwerking met medicijnen, ophoping bij nierproblemen.
  • De aanvaardbare bovengrens uit supplementen is 250 mg per dag, bovenop je voeding.
  • Een tekort is in Nederland zeldzaam bij gewone voeding. Bloedonderzoek zegt er weinig over.
Infographic over magnesium bij slaap en stemming: een supplement is geen behandeling van depressie, het bewijs bij slaap en stemming is klein en zwak, de bovengrens uit supplementen is 250 mg per dag, let op medicijnen, nieren en diarree, en een tekort is zeldzaam terwijl een bloedtest weinig zegt.
Magnesium bij slaap en stemming in het kort

Eerst dit: voor wie is magnesium niet zomaar geschikt?

Magnesium is een mineraal dat je lichaam nodig heeft. Dat maakt een supplement niet automatisch veilig. Overleg met je huisarts of apotheker voordat je iets gaat slikken, zeker als je medicijnen gebruikt.

Nierproblemen

Je nieren voeren overtollig magnesium af met de urine. Werken je nieren minder goed, dan lukt dat minder. Magnesium kan zich dan ophopen in je bloed. Apotheek.nl schrijft over magnesiummiddelen: overleg met je arts als je nieren minder goed werken of als je dialyseert.

Diarree bij hoge doses

Te veel magnesium uit supplementen geeft vaak darmklachten. Diarree is de bekendste klacht. Volgens het Voedingscentrum kunnen die klachten ontstaan bij meer dan 250 mg extra per dag, bovenop wat je uit eten haalt. Daarom geldt een aanvaardbare bovengrens van 250 mg magnesium per dag uit supplementen. Deze grens komt van de Europese voedselautoriteit EFSA. De Gezondheidsraad adviseert Nederland om de bovengrenzen van EFSA over te nemen. Kijk op het etiket hoeveel magnesium er in één tablet zit.

Wisselwerking met medicijnen

Magnesium kan ervoor zorgen dat je lichaam sommige medicijnen slechter opneemt. Die medicijnen werken dan minder goed. Apotheek.nl noemt bij magnesiumhydroxide onder andere deze combinaties:

Medicijn Wat kan er gebeuren? Advies van Apotheek.nl
Tetracyclines (antibiotica, zoals doxycycline) Het antibioticum wordt minder goed opgenomen Antibioticum minstens 2 uur vóór of 4 uur na het magnesium
Chinolonen (antibiotica, zoals ciprofloxacine) Het antibioticum wordt minder goed opgenomen Antibioticum minstens 2 uur vóór of 4 uur na het magnesium
Levothyroxine (schildkliermedicijn) Het schildkliermedicijn werkt minder goed Minstens 2 uur vóór of 4 uur na het magnesium
Bisfosfonaten (tegen botontkalking) Het medicijn wordt minder goed opgenomen Minstens 2 uur vóór het magnesium
IJzertabletten IJzer wordt minder goed opgenomen Minstens 2 uur vóór of 4 uur na het magnesium; ijzer met vertraagde afgifte niet combineren

Deze adviezen gaan over magnesiumhydroxide, een maagzuurbinder. Vraag je apotheker of hetzelfde geldt voor jouw supplement. Gebruik je plaspillen (diuretica)? Die beïnvloeden hoeveel magnesium je uitplast. Ook dan is overleg verstandig.

Zwangerschap, borstvoeding en kinderen

Ben je zwanger, wil je zwanger worden of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met je verloskundige of huisarts. Geef kinderen geen magnesiumsupplement zonder advies van een arts of apotheker.

Helpt magnesium bij somberheid?

Het eerlijke antwoord: dat weten we niet goed. Er is onderzoek, maar het bewijs is zwak.

Het bekendste onderzoek is dat van Tarleton en collega’s uit 2017. Zij onderzochten 126 volwassenen met lichte tot matige depressieve klachten. De deelnemers kregen zes weken lang magnesiumchloride, met 248 mg magnesium per dag. De onderzoekers zagen dat de klachten op een vragenlijst gemiddeld zes punten daalden. Maar het onderzoek had een groot zwak punt: er was geen placebogroep. De deelnemers wisten dat ze magnesium kregen. Een deel van het effect kan dus door verwachting komen. De onderzoekers vragen zelf om grotere en langere onderzoeken.

In 2023 zetten Moabedi en collega’s zeven kleine onderzoeken bij elkaar. In totaal deden 325 mensen mee. De onderzoeken hadden 12 tot 66 deelnemers. Samen lieten ze een daling van depressieve klachten zien ten opzichte van placebo. Maar de onderzoeken verschilden sterk van elkaar. De meeste waren klein, en een deel had een hoog risico op vertekening. De onderzoekers noemen hun uitkomst daarom voorzichtig en vragen om grotere onderzoeken van goede kwaliteit.

Er is dus een voorzichtig signaal, meer niet. Thuisarts.nl noemt magnesium niet bij de behandeling van depressie. Wel genoemd worden: de praktijkondersteuner, bewegen, een psycholoog en bij een ernstige depressie antidepressiva. Lees meer over alle opties om een depressie te behandelen.

Magnesium bij slapen: wat laat onderzoek zien?

Ook hier zijn de onderzoeken klein. Het vaakst genoemd wordt een onderzoek van Abbasi en collega’s uit 2012. Daarin kregen 46 ouderen met slapeloosheid acht weken lang 500 mg magnesium per dag of een placebo. De magnesiumgroep viel iets sneller in slaap en scoorde beter op een slaapvragenlijst. De totale slaaptijd verschilde niet duidelijk.

Mah en Pitre bekeken in 2021 alle goede onderzoeken bij ouderen. Dat waren er maar drie, met samen 151 deelnemers. Mensen die magnesium slikten vielen gemiddeld ongeveer 17 minuten sneller in slaap dan met placebo. Of dat in het dagelijks leven veel uitmaakt, noemen de onderzoekers zelf twijfelachtig. De totale slaaptijd was niet duidelijk langer. De kwaliteit van het bewijs beoordeelden ze als laag tot zeer laag. In één onderzoek kregen alle deelnemers dunne ontlasting.

Er is dus geen goed bewijs dat magnesium je beter laat slapen. Thuisarts.nl geeft bij slecht slapen andere adviezen: vaste bedtijden, overdag bewegen en naar buiten, geen cafeïne in de zes uur voor het slapen, en geen slaappillen, melatonine of valeriaan. Bij depressie hoort slecht slapen vaak bij de klachten. Lees meer op de pagina over slapen en depressie en over slaaphygiëne bij depressie.

Magnesiumtekort: symptomen als moe en somber?

Op internet lees je vaak dat moeheid en somberheid wijzen op een magnesiumtekort. Volgens het Voedingscentrum komt een tekort niet snel voor als je gewoon eet. Het kan wel ontstaan als je nieren of darmen slecht werken. Mogelijke klachten zijn dan vermoeidheid of lusteloosheid en spierkrampen. In extreme gevallen hartritmestoornissen.

Moe en somber zijn ook kernklachten van een depressie. Een bloedtest helpt hier weinig. Het Voedingscentrum schrijft dat magnesium in je bloed geen goede maat is voor een tekort. Want maar ongeveer 1 procent van al het magnesium in je lichaam zit in je bloed. De rest zit in botten en spieren. Een normale bloedwaarde sluit een tekort dus niet uit, en een arts kan een tekort lastig vaststellen.

De aanbevolen hoeveelheid is 350 mg per dag voor mannen en 300 mg per dag voor vrouwen. Krijg je iets minder binnen, dan heb je niet meteen een tekort. Die hoeveelheid ligt namelijk ruim boven wat de meeste mensen nodig hebben. Twijfel je of je voeding goed is? Lees dan ook over voeding en depressie.

Welke voeding bevat magnesium?

Magnesium zit in veel gewone producten: volkoren graanproducten, groente, noten, melkproducten, vlees en kraanwater. Het Voedingscentrum geeft deze voorbeelden.

Product Portie Magnesium (ongeveer)
Ongezouten noten 1 handje (25 gram) 54 mg
Gekookte spinazie 1 eetlepel (50 gram) 39 mg
Gekookte volkorenpasta 1 eetlepel (60 gram) 28 mg
Kipfilet, bereid 1 stukje (70 gram) 25 mg
Volkorenbrood 1 snee (35 gram) 19 mg
Halfvolle melk 1 glas (150 ml) 18 mg

Met volkorenbrood, groente en een handje noten per dag kom je al een eind. Voor magnesium uit eten bestaat geen bovengrens.

Citraat, bisglycinaat of oxide: wat is het verschil?

Op de verpakking staat vaak een vorm: magnesiumcitraat, magnesiumbisglycinaat, magnesiumoxide of magnesiumchloride. Dat is de stof waaraan het magnesium is gekoppeld. Goed om te weten:

  • Het getal dat telt, is de hoeveelheid elementair magnesium. Dat is het echte magnesium in een tablet. In het onderzoek van Tarleton zat in 2.000 mg magnesiumchloride 248 mg elementair magnesium.
  • De bovengrens van 250 mg per dag geldt voor makkelijk oplosbare magnesiumzouten, zoals chloride en sulfaat. EFSA noemt die vormen uitdrukkelijk.
  • Onderzoek naar slaap of stemming is niet met één vaste vorm gedaan. Er is geen goed vergelijkend onderzoek dat laat zien dat één vorm beter werkt bij somberheid of slaap.

Dit artikel beveelt daarom geen vorm aan. Overleg met je apotheker als je iets wilt gebruiken. Dat geldt ook voor vitamine D of omega-3. Een overzicht vind je op de pagina over supplementen bij depressie.

Veelgestelde vragen

Mag ik magnesium slikken naast antidepressiva?

Vraag dit altijd eerst aan je apotheker of huisarts. De onderzoekers van Tarleton noemen magnesium als mogelijke aanvulling naast antidepressiva. Maar hun onderzoek was klein en zonder placebo. Stop nooit zelf met antidepressiva en wissel ze niet zelf in voor een supplement.

Kan ik beter magnesium slikken dan een slaapmiddel?

Dat is een vraag voor je huisarts. Thuisarts.nl raadt slaappillen, melatonine en valeriaan af bij gewone slaapproblemen. Voor magnesium is het bewijs zwak. De beste onderzochte aanpak bij langdurig slecht slapen is slaaptraining (CGT-i).

Hoe merk ik dat ik te veel magnesium binnenkrijg?

De eerste klacht is meestal diarree of dunne ontlasting. Stop dan en overleg met je apotheker. Heb je nierproblemen? Gebruik magnesium dan niet zonder overleg met je arts.

Moet ik mijn magnesium laten meten in het bloed?

Een bloedtest zegt weinig over je magnesiumstatus. Het Voedingscentrum schrijft dat de bloedwaarde geen goede maat is voor een tekort. Je huisarts kan wel bekijken of er een andere oorzaak is voor je moeheid of somberheid.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ben je langer dan twee weken bijna elke dag somber of heb je nergens meer zin in? Dan kan er sprake zijn van een depressie. Ga naar je huisarts en wacht niet af met een supplement. Maak ook een afspraak als:

  • je al weken slecht slaapt en overdag niet goed functioneert;
  • je medicijnen gebruikt en een supplement wilt proberen;
  • je nierproblemen hebt, zwanger bent of borstvoeding geeft;
  • je diarree, spierkrampen of hartkloppingen hebt;
  • je vaak denkt dat je niet meer wilt leven.

Heb je plannen om een einde aan je leven te maken? Bel dan direct je huisarts, de huisartsenspoedpost of 112.

Volgende stap

Twijfel je of je somberheid een depressie is? Doe de depressietest (PHQ-9) en neem de uitslag mee naar je huisarts. Wil je weten welke supplementen onderzocht zijn? Lees dan de hoofdpagina over supplementen bij depressie. Slaap je slecht door je somberheid? Begin bij slapen en depressie.

Denk je aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Bel 113 of gratis 0800-0113 (24 uur per dag), of chat via 113.nl. Praat erover met je huisarts.

Bronnen

Scroll naar boven