Supplementen bij depressie: wat onderzoek laat zien (2026)

Door /
Foto van een wandeling in de natuur, bij het artikel over supplementen bij depressie

Kunnen supplementen helpen bij een depressie? Op internet vind je er van alles over, van omega-3 tot saffraan. In dit artikel bekijken we wat het onderzoek laat zien, hoe sterk dat bewijs is en waar je op moet letten. We geven geen doseringsadvies. Wel noemen we de hoeveelheden die in onderzoek zijn gebruikt, met bron, zodat je het gesprek met je huisarts of apotheker goed kunt voeren.

Eerst het belangrijkste. Een supplement is hooguit een aanvulling op de behandeling van een depressie, nooit een vervanging van je huisarts, therapie of medicijnen. Geen enkel supplement voorkomt, behandelt of geneest een depressie; zulke claims mogen in de EU ook niet op een product staan. Heb je gedachten aan zelfmoord? Bel dan 113 of 0800-0113, of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht.

Let op: wisselwerkingen met medicijnen

Dit staat bovenaan, omdat het belangrijker is dan al het andere in dit artikel.

  • Sint-janskruid botst met veel medicijnen. Bijwerkingencentrum Lareb waarschuwt voor combinaties met antidepressiva en antipsychotica (de ernstigste meldingen: onrust, angst, in sommige gevallen psychose), met de anticonceptiepil (doorbraakbloedingen en mogelijk minder bescherming), en met bloedverdunners, hartmedicatie, middelen tegen epilepsie en kankermedicatie. Gebruik je medicijnen, neem dan geen sint-janskruid zonder overleg met je apotheker of huisarts.
  • Omega-3 kan in hoge hoeveelheden de bloedstolling beïnvloeden. Gebruik je bloedverdunners, overleg dan eerst.
  • Saffraan: de onderzoekers die het bewijs samenvatten, raden voorzichtigheid aan bij bloedstollingsstoornissen en bloedverdunners.
  • 5-HTP, SAMe en andere middelen die op serotonine werken combineer je niet met antidepressiva zonder begeleiding, vanwege het risico op een serotoninesyndroom.

Vertel je huisarts en apotheker altijd welke supplementen je gebruikt. Ook als het “maar een kruid” is.

Hoe sterk is het bewijs?

In 2019 verscheen in World Psychiatry het grootste overzicht tot nu toe: 33 meta-analyses van gerandomiseerde studies, met gegevens van bijna 11.000 mensen met uiteenlopende psychische aandoeningen (Firth en anderen, 2019). De conclusie was nuchter. Het meeste bewijs is er voor omega-3 als aanvulling op antidepressiva. Voor bepaalde vormen van folaat is er enig bewijs als aanvulling. Voor vitamine D, vitamine C en E, zink en magnesium vonden de onderzoekers geen overtuigend bewijs bij een depressie. Bij de aanbevolen hoeveelheden waren de supplementen veilig.

Hieronder per supplement wat het onderzoek laat zien.

Omega-3 (visolie)

Omega-3-vetzuren (EPA en DHA) zijn het best onderzochte supplement bij depressie. Het Cochrane-overzicht uit 2021 bundelde 35 studies met ruim 1.900 deelnemers. Mensen die omega-3 kregen, hadden gemiddeld iets minder depressieve klachten dan mensen die een placebo kregen. Maar de zekerheid van dat bewijs noemen de onderzoekers “zeer laag”, en het effect is volgens hen waarschijnlijk niet klinisch betekenisvol (Appleton en anderen, 2021). Het overzicht van Firth is positiever, vooral voor omega-3 met veel EPA als aanvulling op een antidepressivum.

In de studies werden uiteenlopende hoeveelheden en verhoudingen van EPA en DHA gebruikt; er is geen vaste hoeveelheid waarover onderzoekers het eens zijn. Wat voor jou passend is, hangt af van je situatie en van eventuele medicijnen; bespreek dat met je huisarts of apotheker. Bijwerkingen waren meestal mild, zoals een visnasmaak of maagklachten. Het volledige overzicht, met de risico’s bij bloedverdunners, staat in Omega-3 en depressie: wat laat onderzoek zien?

Sint-janskruid

Sint-janskruid (Hypericum perforatum) is het meest onderzochte kruidenmiddel bij depressie. Het Cochrane-overzicht van 29 studies met bijna 5.500 patiënten vond dat extracten van sint-janskruid bij lichte tot matige depressie beter werkten dan een placebo en ongeveer even goed als gangbare antidepressiva, met minder uitval door bijwerkingen (Linde en anderen, 2008). Twee kanttekeningen van de onderzoekers zelf: studies uit Duitstalige landen waren opvallend positiever dan studies elders, en producten verschillen sterk van elkaar, zodat de uitkomsten alleen gelden voor de geteste extracten.

In de studies werden gestandaardiseerde extracten gebruikt, in hoeveelheden die per studie verschilden; de hoeveelheid werkzame stof in producten in de winkel verschilt ook sterk. In Nederland worden producten met sint-janskruid verkocht als kruidenpreparaat, en Lareb waarschuwt al jaren voor de wisselwerkingen. Bij ernstige depressie is sint-janskruid niet onderzocht als vervanging van behandeling. En nogmaals: gebruik je medicijnen, dan niet zonder overleg.

Vitamine D

Een laag vitamine D-gehalte komt vaker voor bij mensen met een depressie, maar dat zegt niet dat extra vitamine D de depressie verbetert. Een meta-analyse van 41 placebogecontroleerde studies vond dat vitamine D bij mensen met een depressie de klachten iets meer verminderde dan placebo. De onderzoekers noemen de zekerheid van het bewijs laag, door de grote verschillen tussen de studies en het risico op vertekening (Mikola en anderen, 2022). Het overzicht van Firth vond geen overtuigend bewijs. In de studies werden vaak 50 tot 100 microgram per dag gebruikt.

Een tekort aan vitamine D kan je huisarts met een bloedtest vaststellen. De Gezondheidsraad adviseert extra vitamine D sowieso aan bepaalde groepen, zoals ouderen en mensen met een donkere huid; dat staat los van depressie. Meer lees je in Vitamine D-tekort en somberheid: is er een verband?

Saffraan

Saffraan is de laatste jaren populair. Een meta-analyse van zes kleine studies met in totaal 230 deelnemers vond grote effecten vergeleken met placebo en een vergelijkbaar effect als fluoxetine of imipramine (Lopresti en Drummond, 2014). In alle studies werd 30 milligram per dag gebruikt, verdeeld over twee keer. Maar: de studies waren klein, duurden maximaal acht weken en kwamen vrijwel allemaal uit één land en één onderzoeksgroep. Dat maakt het bewijs voorlopig. Grotere en onafhankelijke studies zijn nodig.

Foliumzuur en vitamine B12

Een tekort aan foliumzuur of B12 hangt samen met depressie. Volgens het overzicht van Firth helpt gewoon foliumzuur niet, maar is er enig bewijs voor bepaalde vormen (zoals methylfolaat) als aanvulling op antidepressiva. Een tekort laat je huisarts eenvoudig meten. Dat is vooral relevant voor ouderen, mensen die geen dierlijke producten eten en mensen met maag-darmklachten.

Magnesium en zink

Beide worden vaak genoemd, maar het overzicht van Firth vond geen overtuigend bewijs bij depressie. Er zijn kleine studies met positieve uitkomsten, vooral bij mensen met een tekort. Dat is te weinig om er iets over te zeggen.

SAMe, 5-HTP, rhodiola, ashwagandha

Voor SAMe en 5-HTP bestaan kleine studies met positieve uitkomsten, maar ze zijn beperkt en de middelen werken op serotonine, dus niet combineren met antidepressiva zonder begeleiding. Rhodiola en ashwagandha zijn vooral onderzocht bij stress en vermoeidheid, nauwelijks bij depressie. Combinatieproducten (“mood boosters”) bevatten vaak van alles een beetje en zijn niet onderzocht.

Wat zeggen de Nederlandse richtlijnen?

De Nederlandse zorgstandaard Depressieve stoornissen en de NHG-Standaard Depressie adviseren bij een depressie psychologische behandeling, en bij matige tot ernstige depressie eventueel antidepressiva. Supplementen horen niet tot de aanbevolen behandeling. Thuisarts noemt bij depressie wat je zelf kunt doen: dagstructuur, bewegen, naar buiten, contact houden, geen alcohol of drugs. Dat is de basis; een supplement komt daar hooguit bovenop.

Praktisch: als je toch iets wilt proberen

  1. Overleg eerst met je huisarts of apotheker, zeker als je medicijnen gebruikt. Zij kunnen wisselwerkingen controleren.
  2. Laat tekorten meten als daar aanleiding voor is: vitamine D, B12, foliumzuur, ijzer, schildklier. Een tekort aanvullen is iets anders dan een depressie behandelen.
  3. Kies één middel en houd een paar weken bij hoe je je voelt. Van meerdere tegelijk leer je niets.
  4. Kijk kritisch naar claims. Staat er “tegen somberheid” of “bij depressie” op een product, dan is dat een verboden ziekteclaim. Dat zegt iets over de verkoper.
  5. Leefstijl eerst. Bewegen, slaap, dagstructuur en in de winter licht hebben meer bewijs dan welk supplement ook.

Wanneer ga je naar de huisarts?

  • Je voelt je al twee weken of langer somber of lusteloos en het wordt niet beter.
  • Je overweegt een supplement en gebruikt medicijnen.
  • Je gebruikt sint-janskruid naast antidepressiva of de pil.
  • Je krijgt klachten na het starten met een supplement.
  • Je denkt aan de dood of hebt gedachten aan zelfmoord: bel 113 of 0800-0113, of chat via 113.nl.

Samengevat

Het meeste bewijs is er voor omega-3 als aanvulling op een antidepressivum, al noemt Cochrane het effect klein en onzeker. Sint-janskruid werkt bij lichte tot matige depressie ongeveer als een antidepressivum, maar heeft veel wisselwerkingen. Vitamine D helpt mogelijk iets, vooral bij een tekort; het bewijs is zwak. Saffraan is veelbelovend maar nauwelijks onafhankelijk onderzocht. Voor magnesium, zink en combinatieproducten is geen overtuigend bewijs. Geen enkel supplement vervangt behandeling. Overleg altijd met je huisarts of apotheker.

Meer lezen? Antidepressiva: een compleet overzicht | Depressie behandelen: alle opties | Voeding en depressie | Lichttherapie bij winterdepressie

Bronnen

Scroll naar boven