Online therapie bij depressie: werkt het en hoe kies je?

Door /
Illustratie bij het artikel over online therapie bij depressie

Werkt online therapie bij depressie? Ja: in onderzoek hadden mensen na online cognitieve gedragstherapie gemiddeld minder depressieve klachten dan mensen in een controlegroep. Met begeleiding van een behandelaar was het resultaat iets beter dan zonder, vooral bij matige en ernstige klachten. Hieronder lees je welke online hulp er is, wat wordt vergoed en hoe je een betrouwbare aanbieder kiest.

Heb je nu hulp nodig? Praat met je huisarts. Denk je aan zelfmoord? Bel 113 of 0800-0113 (gratis), of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht. Bij acuut gevaar bel je 112.

In het kort

  • Online cognitieve gedragstherapie is veel onderzocht. Een analyse uit 2021 bundelde de gegevens van 39 onderzoeken met 9.751 deelnemers.
  • Begeleiding maakt vooral verschil bij matige en ernstige klachten. Bij lichte klachten was het verschil klein.
  • Met een verwijzing van je huisarts vergoedt de basisverzekering behandeling in de ggz. Je betaalt wel eigen risico: 385 euro in 2026.
  • Hulp van de huisarts en de praktijkondersteuner (POH-GGZ) kost geen eigen risico.
  • Bij een ernstige depressie, een crisis of gedachten aan zelfmoord is een online programma alleen niet genoeg. Bel dan je huisarts of 113.
Infographic over online therapie bij depressie: online cognitieve gedragstherapie is onderzocht in 39 studies met 9.751 deelnemers, begeleiding gaf een beter resultaat bij matige en ernstige klachten, hulp van huisarts en POH-GGZ kost geen eigen risico, ggz met verwijzing wordt vergoed maar kost wel eigen risico, en controleer een aanbieder in het BIG-register en op kwaliteitsstatuut en contract
Online therapie bij depressie in het kort: wat onderzoek laat zien, wat wordt vergoed en hoe je een aanbieder controleert.

Dit artikel hoort bij ons overzicht van behandelingen bij depressie.

Wat is online therapie bij depressie?

Online therapie is een verzamelnaam. Het kan gaan om gesprekken met een psycholoog via beeldbellen, een cursus op internet die je zelf doorloopt, of een mengvorm. Zorgverleners noemen dit ook e-health of digitale zorg. Veel online programma’s bij depressie zijn gebaseerd op cognitieve gedragstherapie. Daarin onderzoek je sombere gedachten en bouw je stap voor stap activiteiten op.

Werkt online therapie bij depressie?

Wat onderzoek laat zien

Een groot overzicht komt van Karyotaki en collega’s (JAMA Psychiatry, 2021). Zij vroegen de gegevens op van elke deelnemer uit 39 onderzoeken, samen 9.751 mensen met depressieve klachten. Mensen die online cognitieve gedragstherapie volgden, hadden daarna gemiddeld minder klachten dan mensen in de controlegroepen. Dat gold direct na de behandeling en ook na zes en twaalf maanden.

Met of zonder begeleiding

In hetzelfde onderzoek deed begeleide online therapie het direct na afloop iets beter dan een programma zonder begeleiding: gemiddeld 0,8 punt verschil op de klachtenlijst PHQ-9. Na zes en twaalf maanden vonden de onderzoekers geen verschil meer. De ernst van de klachten bij de start bleek het belangrijkst. Bij lichte klachten was het verschil klein. Bij een hogere score, dus bij matige of ernstige klachten, hadden mensen meer aan begeleiding.

Online of in de spreekkamer

Een tweede analyse (Cuijpers en collega’s, JAMA Psychiatry, 2019) vergeleek 155 onderzoeken naar cognitieve gedragstherapie, met 15.191 deelnemers. Individuele therapie, groepstherapie, therapie per telefoon en begeleide zelfhulp verschilden onderling niet duidelijk in resultaat. Alle vier deden het beter dan zelfhulp zonder begeleiding. Wel haakten mensen bij begeleide zelfhulp vaker af dan bij individuele therapie of groepstherapie.

Gesprekken via beeldbellen zijn apart onderzocht. Een overzicht uit 2021 (Fernandez en collega’s) telde 47 vergelijkende studies met 3.564 deelnemers. Het verschil met therapie in de spreekkamer was daarin klein. Dat onderzoek ging over allerlei klachten, niet alleen over depressie.

Wat niet is aangetoond

Deze cijfers zijn gemiddelden over groepen. Ze zeggen niet of het voor jou werkt. De onderzoeken gaan over programma’s die in een studie zijn getest. Of de uitkomsten ook gelden voor een bepaalde app of een bepaald platform, weet je pas als dat programma zelf is onderzocht.

Voor wie is online therapie minder geschikt?

De Zorgstandaard Depressieve stoornissen noemt online programma’s als mogelijke eerste stap, vooral bij een lichte depressie. Bij een matige of ernstige depressie raadt de standaard psychotherapie of medicijnen aan. Een online programma kan daar dan naast worden gebruikt. Volgens de standaard moet er wel ondersteuning van een behandelaar bij zijn.

Een online programma alleen past minder goed als:

  • je een ernstige depressie hebt en nauwelijks nog tot iets komt;
  • je in een crisis zit of denkt aan zelfmoord. Bel dan direct je huisarts, de huisartsenpost of 113;
  • het je niet lukt om zelfstandig opdrachten te lezen en te maken.

Welke vormen van online hulp zijn er?

Vorm Wat het is Voor wie Kosten en vergoeding
Zelfhulp zonder begeleiding Online oefeningen of een cursus die je zelf doorloopt Lichte klachten Er is gratis aanbod van publieke organisaties
Online cursus met begeleiding Een programma met vaste contactmomenten, bijvoorbeeld met de POH-GGZ Lichte klachten, in overleg met je huisarts Via de huisartsenpraktijk: huisartsenzorg, geen eigen risico
Beeldbellen met een behandelaar Gesprekken met een psycholoog of psychotherapeut via een videoverbinding Depressie waarvoor je bent verwezen naar de ggz Basisverzekering met verwijzing, eigen risico
Gemengde behandeling (blended) Gesprekken in de spreekkamer of via beeld, met online opdrachten tussendoor Depressie waarvoor je bent verwezen naar de ggz Basisverzekering met verwijzing, eigen risico
Anonieme chat of telefoon Een gesprek via chat of telefoon. Geen behandeling Als je je verhaal kwijt wilt, of bij gedachten aan zelfmoord (113) 113 is gratis

Hoe werkt de route via de huisarts?

De huisarts behandelt lichte psychische klachten zelf, samen met de praktijkondersteuner (POH-GGZ). Volgens het Trimbos-instituut kan de POH-GGZ daarbij een online zelfhulpprogramma inzetten, met of zonder begeleiding. De huisartsenrichtlijn voor depressie (NHG) noemt sinds mei 2026 een digitale psychologische behandeling als extra mogelijkheid.

Bij matige tot ernstige klachten verwijst de huisarts je naar de ggz: de basis-ggz of de specialistische ggz. Een behandeling bij de psycholoog duurt volgens Thuisarts vaak ongeveer veertien gesprekken. De gesprekken kunnen volgens het Zorginstituut vaak ook online, en soms horen er online opdrachten bij de behandeling. Twijfel je of je een depressie hebt? De depressietest helpt je om het gesprek met je huisarts voor te bereiden.

Wordt online therapie vergoed?

Voor de vergoeding gaat het vooral om wie de hulp geeft en of je een verwijzing hebt.

  • Huisarts en POH-GGZ: dit is huisartsenzorg uit het basispakket. Je betaalt geen eigen risico.
  • Ggz met verwijzing: ben je 18 jaar of ouder en heb je een psychische stoornis zoals een depressie, dan vergoedt de basisverzekering de behandeling. Je betaalt wel het verplichte eigen risico. Dat is 385 euro in 2026.
  • Zonder verwijzing: een behandeling zonder verwijzing van de huisarts wordt niet vergoed uit het basispakket.
  • Aanbieder zonder contract: heeft de aanbieder geen contract met jouw verzekeraar, dan mag de verzekeraar minder vergoeden. Hoeveel staat in je polis. De rest betaal je zelf.
  • Jonger dan 18 jaar: de behandeling wordt vergoed uit de Jeugdwet.
  • Niet vergoed: hulp bij werkproblemen, een burn-out of relatieproblemen zonder psychische stoornis.

Of een bepaald online programma wordt vergoed, hangt af van je polis. Bel bij twijfel eerst je verzekeraar. Moet je langer dan vier weken wachten op een eerste gesprek of langer dan tien weken op de behandeling? Dan kun je je verzekeraar om zorgbemiddeling vragen.

Hoe kies je een betrouwbare online psycholoog?

Wij geven geen ranglijst en bevelen geen platforms aan. Met deze punten controleer je elke aanbieder zelf, ook als die alleen online werkt:

  • BIG-registratie. Zoek de behandelaar op naam of BIG-nummer op in het BIG-register (zoeken.bigregister.nl). Gz-psychologen, psychotherapeuten en artsen staan daarin. Je ziet ook of er een tuchtmaatregel is opgelegd.
  • Kwaliteitsstatuut. Elke ggz-aanbieder die verzekerde zorg levert, moet een kwaliteitsstatuut openbaar maken. Daarin staat onder meer hoe de regie over je behandeling is geregeld.
  • Contract met je verzekeraar. Vraag dit na bij de aanbieder en bij je verzekeraar.
  • Wachttijd. De actuele wachttijd voor het eerste gesprek en voor de behandeling hoort op de website van de aanbieder te staan.
  • Crisis. Vraag in het eerste gesprek wat er gebeurt als het slechter gaat en wie je buiten kantoortijd kunt bereiken.
  • Privacy. Vraag hoe de verbinding is beveiligd, waar je gegevens worden bewaard en wie ze kan inzien.
  • Aanpak. Vraag welke therapie je krijgt, hoeveel contact je hebt met een behandelaar en of het programma is onderzocht.

Wees voorzichtig als een aanbieder snel resultaat belooft, een abonnement verkoopt zonder eerst je klachten in kaart te brengen, of niet zegt wie de behandelaars zijn. Zie je online reclame voor middelen? Lees dan eerst wat onderzoek laat zien over supplementen bij depressie.

Gratis online hulp van publieke organisaties

Deze voorbeelden zijn niet commercieel. We hebben ze in november 2026 gecontroleerd.

  • 113 Zelfmoordpreventie: dag en nacht bellen en chatten, anoniem. Ook een gratis online zelfhulpcursus voor mensen met gedachten aan zelfmoord, en gratis, anonieme online therapie vanaf 16 jaar.
  • Grip op je Dip: een gratis online groepscursus voor jongeren van 16 tot 25 jaar, begeleid door een getrainde ggz-professional.
  • Mentaal Vitaal: een website van het Trimbos-instituut met tests en oefeningen.

Meer nummers en chats vind je in ons overzicht van hulplijnen bij depressie.

Veelgestelde vragen

Heb ik een verwijzing nodig voor een online psycholoog?

Voor vergoeding uit de basisverzekering meestal wel. Zonder verwijzing van de huisarts betaal je de behandeling zelf.

Is online therapie even goed als gesprekken in de spreekkamer?

In onderzoek verschilden begeleide vormen op afstand gemiddeld weinig van individuele therapie. Zelfhulp zonder begeleiding deed het minder goed.

Kan ik online therapie combineren met antidepressiva?

Dat kan. Bij een matige of ernstige depressie noemt de zorgstandaard psychotherapie en medicijnen allebei als mogelijkheid. Bespreek met je huisarts wat past. Meer hierover lees je in ons overzicht van antidepressiva.

Is een app hetzelfde als online therapie?

Nee. Een app met oefeningen is geen behandeling door een behandelaar. Lees meer over meditatie-apps bij depressie. Voor slaapproblemen bestaat slaaptraining, ook online.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Wacht niet tot een online cursus is afgelopen. Maak een afspraak met je huisarts als:

  • je je steeds somber blijft voelen en nergens zin in hebt;
  • je er klachten bij krijgt, zoals het gevoel dat je niks waard bent, onrust of slecht slapen;
  • je klachten tijdens een online cursus niet minder worden of juist toenemen.

Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als:

  • je je heel depressief, angstig of in de war voelt;
  • je denkt aan de dood of aan zelfmoord. Je kunt ook dag en nacht bellen met 113 of 0800-0113 (gratis), of chatten via 113.nl. Bij acuut gevaar bel je 112.

Samenvatting

Online therapie bij depressie is veel onderzocht, vooral online cognitieve gedragstherapie. Gemiddeld hadden deelnemers daarna minder klachten. Bij matige en ernstige klachten gaf begeleiding een beter resultaat dan een programma alleen. Begin bij je huisarts of de POH-GGZ: die hulp kost geen eigen risico en met een verwijzing wordt behandeling in de ggz vergoed. Controleer een aanbieder altijd zelf, te beginnen bij de BIG-registratie. Bij een ernstige depressie of gedachten aan zelfmoord neem je contact op met je huisarts of 113.

Meer lezen? Behandelingen bij depressie, cognitieve gedragstherapie, slapen en depressie, hulplijnen en de depressietest.

Bronnen

Scroll naar boven