Depressie bij mannen: symptomen herkennen en wat je kunt doen

Depressie bij mannen zie je vaak niet aan somberheid of tranen, maar aan prikkelbaarheid, boosheid, meer drinken, hard doorwerken of lichamelijke klachten zoals vermoeidheid en pijn. Daardoor wordt een depressie bij mannen later herkend, terwijl de kernklachten dezelfde zijn als bij vrouwen: een somber gevoel en nergens meer zin in hebben, bijna elke dag, langer dan twee weken.

Heb je nu hulp nodig? Denk je aan zelfdoding, of maak je je zorgen om een man in je omgeving? Bel dan 113 of 0800-0113 (gratis), of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht, ook anoniem. Is er acuut gevaar, bel dan 112. En praat met je huisarts: die neemt je klachten serieus en verwijst je door als dat nodig is.

In het kort

Mannen tonen een depressie vaker als boosheid, drank, risico’s nemen of hard werken.
Het verschil in cijfers verdwijnt grotendeels als je ook die signalen meetelt.
Mannen krijgen half zo vaak de diagnose depressie bij de huisarts als vrouwen.
In 2025 overleden ruim twee keer zoveel mannen als vrouwen door zelfdoding.
Dezelfde behandelingen werken: praat met je huisarts, dat is de eerste stap.

Infographic over depressie bij mannen: de depressie uit zich vaker als boosheid, drinken, risico's nemen en hard werken; mannen krijgen half zo vaak de diagnose bij de huisarts en overlijden ruim twee keer zo vaak door zelfdoding. Praten met de huisarts is de eerste stap. — Depressie bij mannen in het kort: andere signalen, gemiste diagnoses en wat je kunt doen.

Wat zijn de symptomen van depressie bij mannen?

Een depressie heeft bij iedereen dezelfde kern. Je voelt je somber of leeg, of je hebt nergens meer zin in. Dat gevoel is er bijna elke dag en houdt langer dan twee weken aan. Daar komen vaak andere klachten bij: moeheid, slecht slapen, moeite met concentreren, minder of meer eten, je waardeloos voelen en soms gedachten aan de dood. Dat geldt voor mannen en vrouwen.

Signalen die bij mannen vaker opvallen

Toch ziet een depressie er bij veel mannen aan de buitenkant anders uit. In een groot Amerikaans bevolkingsonderzoek (JAMA Psychiatry, 2013) kwamen woede-aanvallen, agressie, middelengebruik en risicogedrag bij depressieve mannen duidelijk vaker voor dan bij vrouwen.

Signaal	Hoe het eruit kan zien	Wat erachter kan zitten
Prikkelbaarheid en boosheid	Kort lontje, snauwen, ruzie om kleine dingen	Boosheid is makkelijker te uiten dan verdriet
Meer alcohol of drugs	Elke avond drinken, blowen om te ontspannen	Verdoven; alcohol maakt de stemming op termijn slechter
Risico’s nemen	Hard rijden, gokken, impulsieve beslissingen	Even iets voelen in plaats van leegte
Vluchten in werk of sport	Altijd bezig, geen rust kunnen nemen	Afleiding; stilzitten voelt onverdraaglijk
Lichamelijke klachten	Hoofdpijn, rugpijn, maagklachten, voortdurend moe	De huisarts ziet het lichaam, niet de stemming
Terugtrekken	Afspraken afzeggen, zwijgen aan tafel	Schaamte; het zelf willen oplossen
Minder zin in seks	Weinig verlangen, erectieproblemen	Veelvoorkomend, zelden besproken gevolg

Geen van deze signalen bewijst op zichzelf een depressie. Het gaat om de combinatie, de duur en de verandering ten opzichte van hoe je normaal bent. Een depressietest helpt je klachten op een rij te zetten, maar vervangt geen gesprek met de huisarts.

Waarom blijft depressie bij mannen vaak onopgemerkt?

De cijfers vertellen twee verhalen

Op papier komt depressie bij mannen minder voor. In het Nederlandse bevolkingsonderzoek NEMESIS-3 (2019-2022) had 8,1 procent van de mannen in het afgelopen jaar een stemmingsstoornis, tegen 11,5 procent van de vrouwen. Bij de huisarts is het verschil groter: in 2023 kreeg 3,5 procent van de mannelijke patiënten van 18 tot 65 jaar de diagnose depressie, tegen 6,5 procent van de vrouwen (Landelijke Monitor Depressie, Trimbos-instituut). Vrouwen maken ook 1,6 tot 1,9 keer zo vaak gebruik van specialistische ggz voor een depressie.

Maar meet je anders, dan verandert het beeld. In het onderzoek uit JAMA Psychiatry voldeden op een schaal met alleen “mannelijke” klachten (woede, middelengebruik, risicogedrag) meer mannen dan vrouwen aan de criteria voor depressie: 26,3 tegen 21,9 procent. Op een schaal die de klassieke én de alternatieve klachten combineerde, was het verschil weg: 30,6 procent van de mannen en 33,3 procent van de vrouwen. Een deel van het bekende verschil komt dus waarschijnlijk doordat we de verkeerde dingen meten.

Rolverwachtingen en schaamte

Veel mannen zijn opgegroeid met de boodschap dat je sterk bent als je niet klaagt en je problemen zelf oplost. Toegeven dat je somber bent, voelt dan als falen. 113 Zelfmoordpreventie beschrijft dat mannen hun eigen lijden vaker niet herkennen, er later over praten en pas hulp zoeken als de spanning tot een crisis is opgebouwd.

Het lichaam komt eerst

Mannen gaan vaker met lichamelijke klachten naar de huisarts dan met een somber gevoel. Vermoeidheid, hoofdpijn of slaapproblemen worden dan als losse klachten onderzocht, terwijl de stemming niet ter sprake komt. Slaapproblemen en depressie versterken elkaar; lees meer in slapen en depressie.

Depressie en zelfdoding bij mannen

In 2025 overleden in Nederland 1.758 mensen door zelfdoding, van wie 1.205 mannen en 553 vrouwen, meldt het CBS. Per 100.000 inwoners is dat 13,4 bij mannen tegen 6,1 bij vrouwen: ruim twee keer zoveel. De hoogste cijfers liggen tussen de 50 en 70 jaar. Volgens 113 Zelfmoordpreventie stappen mannen vaker en sneller over van gedachten naar daden en kiezen zij vaker methodes met een grotere kans op overlijden. Alcohol en drugs vergroten de impulsiviteit. Verlies van partner, baan of gezondheid en vereenzaming na een scheiding zijn bekende risicofactoren.

Dat mannen minder vaak depressief zouden zijn maar vaker door zelfdoding overlijden, is geen tegenstrijdigheid. Het wijst erop dat veel mannen met een depressie niet of te laat worden gezien. Heb jij gedachten aan zelfdoding? Blijf er niet alleen mee: bel 113 of chat via 113.nl.

Herken je dit bij jezelf?

Loop deze vragen eerlijk door. Ze zijn geen diagnose, wel een aanleiding voor een gesprek.

Ben ik de laatste weken sneller boos of geïrriteerd dan normaal?
Drink of gebruik ik meer dan vroeger, vooral om iets niet te voelen?
Heb ik nergens meer zin in, ook niet in dingen die ik altijd leuk vond?
Ben ik voortdurend moe, slaap ik slecht of juist veel te veel?
Heb ik lichamelijke klachten waar de huisarts geen oorzaak voor vindt?
Vermijd ik vrienden, familie of gesprekken over hoe het met me gaat?
Werk ik door om niet te hoeven nadenken?
Denk ik weleens dat het leven geen zin heeft?

Herken je drie of meer punten, en spelen ze langer dan twee weken? Maak dan een afspraak met je huisarts. “Ik voel me al weken niet mezelf en ik ben steeds boos” is genoeg om te beginnen.

Hoe help je een man met een depressie?

Maak je je zorgen om je partner, vader, broer of vriend? Wacht niet tot hij zelf begint. Mannen praten vaak makkelijker naast elkaar dan tegenover elkaar: tijdens een wandeling of in de auto. Begin bij wat je ziet, zonder oordeel: “Je bent de laatste tijd snel boos en je slaapt slecht. Hoe gaat het eigenlijk met je?” Maak het praktisch: bied aan om mee te gaan naar de huisarts. Blijf contact houden, ook als hij afhoudt. Vraag bij ernstige zorgen rechtstreeks of hij aan zelfdoding denkt; 113 Zelfmoordpreventie biedt daarvoor een gratis online training. Meer handvatten vind je in iemand helpen met een depressie en omgaan met een depressieve partner. Zorg ook voor jezelf: je kunt steunen, maar zijn depressie niet voor hem oplossen.

Welke behandeling werkt bij mannen?

Voor mannen bestaan geen aparte behandelingen: dezelfde aanpak werkt. Thuisarts.nl beschrijft de gangbare stappen. Bij lichte klachten kun je terecht bij de praktijkondersteuner ggz (POH-ggz) in de huisartsenpraktijk. Bij meer of ernstiger klachten verwijst de huisarts naar een psycholoog. Bij een ernstige depressie kunnen antidepressiva worden overwogen, meestal naast gesprekken. Een overzicht lees je in behandeling van depressie: de opties.

Veel mannen vinden cognitieve gedragstherapie prettig, omdat die praktisch en doelgericht is: je werkt aan concrete gedachten en gedrag. Online therapie verlaagt voor sommigen de drempel. Bewegen is een vast onderdeel van de behandeling; de huisarts kan je verwijzen naar een beweeggroep (zie sport en depressie). Thuisarts.nl adviseert daarnaast vaste tijden voor opstaan, eten en slapen, elke dag naar buiten, contact houden met mensen en geen alcohol of drugs. Spelen je klachten vooral in de donkere maanden, dan kun je lichttherapie met de huisarts bespreken.

Belangrijk: een app, een zelfhulpboek, een supplement of een beweegschema is hooguit een aanvulling naast de huisarts of therapie, geen vervanging. Gebruik geen sint-janskruid op eigen houtje; Thuisarts.nl raadt het af omdat het slecht samengaat met veel medicijnen.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als je je langer dan twee weken somber, leeg of prikkelbaar voelt, of nergens meer zin in hebt en dat je dagelijks leven beïnvloedt. Ga ook als je omgeving zegt dat je veranderd bent, als je meer drinkt dan je wilt, als je lichamelijke klachten houdt zonder duidelijke oorzaak, of als je al weken slecht slaapt. Wacht niet tot het “erg genoeg” is. Denk je aan zelfdoding, bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost, of neem contact op met 113. Bij acuut gevaar bel je 112.

Veelgestelde vragen

Komt depressie bij mannen minder vaak voor dan bij vrouwen?

In de officiële cijfers wel: 8,1 procent van de mannen tegen 11,5 procent van de vrouwen had in het afgelopen jaar een stemmingsstoornis (NEMESIS-3). Tel je ook boosheid, middelengebruik en risicogedrag mee, dan verdwijnt het verschil grotendeels. Waarschijnlijk wordt een deel van de depressies bij mannen gemist.

Is boosheid een teken van depressie?

Het kan. Aanhoudende prikkelbaarheid en woede-uitbarstingen komen bij depressieve mannen vaker voor dan bij vrouwen. Boosheid alleen is geen depressie, maar samen met somberheid, geen zin meer hebben, slecht slapen en terugtrekken is het een serieus signaal.

Waarom overlijden meer mannen door zelfdoding?

In 2025 waren 1.205 van de 1.758 mensen die door zelfdoding overleden man. Mannen zoeken later hulp, gaan sneller van gedachten naar daden en gebruiken vaker alcohol of drugs. Ook isolement na scheiding of baanverlies speelt een rol.

Mijn man wil niet naar de huisarts. Wat kan ik doen?

Blijf benoemen wat je ziet, zonder oordeel, en maak de stap klein: samen de afspraak maken, meegaan, of eerst een gesprek met de POH-ggz. Dwingen werkt zelden; in contact blijven wel. Maak je je ernstige zorgen, bel dan zelf 113 voor advies.

Samenvatting

Depressie bij mannen heeft dezelfde kern als bij vrouwen, maar laat zich vaker zien als prikkelbaarheid, boosheid, meer drinken, hard werken, risico’s nemen en lichamelijke klachten. Daardoor krijgen mannen bij de huisarts half zo vaak de diagnose als vrouwen, terwijl het verschil grotendeels verdwijnt als je die signalen meetelt. In 2025 overleden ruim twee keer zoveel mannen als vrouwen door zelfdoding. De gewone behandelingen werken: gesprekken bij de POH-ggz of psycholoog, cognitieve gedragstherapie, bewegen en zo nodig medicijnen. De eerste stap is praten, met iemand die je vertrouwt en met je huisarts. Zit je in nood? Bel 113 of 0800-0113, chat via 113.nl, en bel 112 bij acuut gevaar.